کارآوا؛ نغمه‌های قالی‌بافان کاشان بر امواج رادیو

در برنامه رادیویی کاشان شناسی، مجتبی معینیان، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد فرش و معاون پژوهشکده فرش ایران، درباره کارآواهای قالیبافان کاشان و نقش آن‌ها در شکل‌گیری فضای فرهنگی کارگاه‌های قالیبافی به گفت‌وگو پرداخت.
کارآواها را می‌توان بخشی از فرهنگ شفاهی جامعه قالیبافان دانست؛ نغمه‌ها، آوازها و زمزمه‌هایی که در جریان کار و در کنار حرکت مداوم دست‌ها بر تار و پود قالی شکل گرفته‌اند و در کنار کارکرد سرگرم‌کننده و ایجاد هماهنگی و نشاط در محیط کار، حامل بخشی از خاطرات، احساسات، روایت‌ها و تجربه‌های زیسته بافندگان بوده‌اند.
در این برنامه که بر اساس شناخت کاشان از نگاه پژوهشگران تهیه می شود، با نگاهی به سنت قالیبافی در کاشان، بر اهمیت توجه به وجوه کمتر دیده‌شده فرش، فراتر از جنبه‌های صرفاً هنری و اقتصادی آن تأکید شد. از این منظر، قالی نه‌تنها یک اثر هنری و محصولی اقتصادی، بلکه بستری برای شکل‌گیری و انتقال بخشی از فرهنگ شفاهی، خاطرات جمعی و هویت اجتماعی جوامع بافنده به شمار می‌رود.
پرداختن به کارآواهای قالیبافان، فرصتی برای توجه دوباره به میراثی است که بخش مهمی از آن در حافظه نسل‌های گذشته باقی مانده و با تغییر شیوه‌های زندگی و تحول محیط‌های تولید سنتی، در معرض فراموشی قرار گرفته است. ثبت، مطالعه و معرفی این روایت‌ها می‌تواند بخشی از مسیر شناخت جامع‌تر فرهنگ قالیبافی کاشان و حفاظت از میراث ناملموس مرتبط با آن باشد.
برنامه «کاشان‌شناسی» با هدف معرفی ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی کاشان و با نگاهی پژوهش‌محور به موضوعات مرتبط با هویت منطقه، از رادیو کاشان پخش شد.
این گفت‌وگو در ۲۲ خرداد ۱۴۰۳، از ساعت ۱۳ تا ۱۴ برگزار شد و در چارچوب برنامه‌های پژوهشکده فرش ایران به مناسبت روز ملی فرش قرار گرفت.